Monthly Archives: November 2015

De Viktor-Factor: Moge u leven in interessante tijden ….

vaas KeszthelyVoor de Hongaarse vrachtwagenchauffeur zal deze legendarische vloek waarschijnlijk nog aan betekenis winnen. Eerst een gefrustreerde trucker die zijn wederwaardigheden op youtube vastlegt, vervolgens in de commentaren met stip een kleine nationale  held en orakel (“Voor vertaling is het niet geschikt, denk ik, er staat wel veel ‘bammeg’ op!”) om vervolgens, zoals dat met Robin Hoods pleegt te gaan, gemangeld te gaan worden tussen krachten die groter zijn dan hij. Na een kritisch rapport op het nieuws – RTL geloof ik – hebben zich de eerste moraalridders al gemeld om hem af te branden

Even voor wie niet tot de 1,7 miljoen kijkers behoort: deze vrachtwagenchauffeur loopt bij Calais bijna vast in de ongeregelde toestanden rond het emigrantenkamp aldaar, waar vluchtelingen langs de snelweg rondhangen, wachtend op een kans in de vrachtwagencombinaties te verdwijnen om over te kunnen naar Engeland (dat is schijnbaar het beloofde land voor hen). Het behoeft nauwelijks toelichting dat de chauffeurs daar zenuwachtig van worden. In het verslag beelden van interacties, varierend van zijn tamelijk ludieke commentaren op mensen die zijn spiegel verbuigen “Zo kan ik straks mijn trailer niet meer zien, dat moet je dus niet doen! Houd nu maar snel op!” tot grovere taal terwijl vluchtelingen zegge en schrijven in zijn trailer proberen te kruipen. Alles bij elkaar is het helemaal geen eng mannetje, of zo (persoonlijk ben ik er psychisch wel eens slechter aan toe geweest na een dag rijden, alleen zet ik het niet op YouTube). Alleen het incident waar hij tot twee keer toe met zijn vrachtwagen dreigt in te rijden op de wandelaars. Dat kon wel eens poging tot doodslag worden …

Wie zelf op facebook zit – of de serie “Black Mirror” volgt (nog eens getipt door Arjen Lubach en geproduceerd, als ik het goed heb, door Endemol), weet dat in het huidige tijdperk van de sociale media onze waarheden opgebouwd worden en weer verdampen in luttele minuten, als dat zo uitkomt.

In Argentinie waren ze al een stap verder: daar heeft mevrouw Kirchner, de van oorsprong ooit linksige president, een eigen ‘verhaal’ voor die waarheid: de relato-K, of het ‘K-narratief’. Naar behoeven kunnen gebeurtenissen in Argentinie – opstandjes, (politieke) moorden, successen en schandalen – gedraaid en gespind worden tot ze net zo lekker zitten als haar rouwpakje in de latijnse zeepspiegel tegenover haar.

Orbán werkt ook aan zijn Viktor-factor. Zelfs de RTL-Klub – hoewel bij het uitoefenen van haar functie flink tegengewerkt in het Hongaarse parlement – brengt als suggestie dat de premier zelf bedreigd werd door de criminelen die vorige week zijn opgepakt. Inclusief schimmige organisaties en wat meer.

Bent u ook benieuwd?

De Grote Hongarije Quiz

Zonnebloemen

Question #1: Wie is momenteel de president van Hongarije?

Question #2: Wat is de hoofdstad van Pest?

Question #3: Wat is de overeenkomst tussen Thürmer Gyúla (Munkáspárt), Kovács Béla (Jobbik), Szűrös Mátyás (ex MSZP), Kovács Gábor (bankier), Frei Tamás (reporter)

Question #4: In Nederland werden in 2014 390 duizend nieuwe auto’s verkocht. In Hongarije 67 duizend. Waar werden in 2014 de meeste nieuwe audi Q7’s gekocht?

Question #5: Volgens Eurostat/Wiki was het gemiddelde inkomen in Nederland in 2014 2793 euro per maand. Het gemiddelde inkomen per maand in Hongarije ligt:

Question #6: De omvang van de informele economie wordt geschat op 10-12% (Nederland) en 19-20% (Belgie). Hoe groot schat men die in Hongarije?

Question #7: Snap jij er nog iets van?

KHF 3: Liever een mercedes voor de deur, dan …

PeperAlweer twee maanden geleden had Ekke Overbeek in dagblad Trouw voor onze ‘wat-is-er-mis-discussie’ een interessant punt te pakken. De aanleiding voor zijn artikel was de huidige gemoedstoestand in Polen (en andere Oost-Europese landen) als het gaat om Europees denken en opereren in een gezamenlijke politieke en humanitaire context, in concreto in deze tijden van vluchtelingenproblematiek.

De vluchtelingenquota van Juncker kwamen er bij de Polen, Slowaken en Hongaren niet in. Het westelijk deel van de Unie reageerde bevreemd en verongelijkt om de Visegrád-landen vervolgens gebrek aan solidariteit te verwijten. Dwang hing in de lucht waarop de poot nog stijver kwam te staan. Terloops kondigde Overbeek ook de overwinning van de typische stijve poten-partij PiS al aan, die inderdaad in oktober – onder aanvoering van het tactische duo Kaczyński / Szydłó – een absolute meerderheid behaalde in het Poolse parlement (het stuk is hier nog integraal te lezen).

Om eindelijk bij de echt spannende kern van zijn betoog aan te komen: het rondje dat Overbeek zich permiteert langs de ‘dug-outs’ van de Poolse velden, de politiek-culturele bastions van enige ‘zuilen’ van maatschappelijk Polen. Visitekaartjes van een oud-solidarnosc activist, van een schrijver van een alternatief historisch scenario, van een historisch revisonist die geschiedpolitiek bedrijft en van een linkse socioloog.  De clou: ze zijn volgens Overbeek opvallend eensgezind in hun oordeel:

Door de grote onderlinge verschillen – oud, jong, links, rechts – vallen de overeenkomsten des te meer op. Alle vier auteurs ondermijnen mythes over Polen als een fundamenteel nobel en onbaatzuchtig volk. We waren naïef of zelfs dom en daar deden buitenlanders en vreemde mogendheden hun voordeel mee. Realiteitszin is geboden (…).

Over de hele linie lijkt een reveille aan de gang, met terugwerkende kracht zet men vraagtekens bij gebeurtenissen en niet in de laatste plaats ook bij de narratieven die daaruit voortsproten, één en ander teneinde beter beslagen ten ijs te komen. Dit valt wat rauw op het westerse dak, wellicht. Waarom zijn ze niet gewoon tevreden en doen ze lekker mee, daar?

Overbeek:

Oost blijft moeilijk te begrijpen voor West. De lange tenen, de korte lontjes. Het heeft te maken met een ambigu zelfbeeld, het onbehagelijke gevoel een goedkope afdruk te zijn van een westers origineel, het gedeukte ego van de gastarbeider en de onderaannemer, een identiteit die zit als een pak uit een tweedehandswinkel.

(…)

De welvaartsgroei is nog te klein om je gelijkwaardig te voelen, maar groot genoeg om ambities en frustratie te voeden. De anti-liberale revolutie van Orbán en Kaczynski is daar een antwoord op. Als wij geen erkenning krijgen, dan eisen wij haar luidkeels. Helpt dat niet, dan geven wij onszelf die erkenning. Op zo’n moment slaat een minderwaardigheidscomplex om in zijn tegendeel: Europa is ziek! Wij zijn gezond!

Zie hier een redelijk verfijnde poging om de halstarrige democratieen van Polen en (bij verstek ook) Hongarije enigszins te verklaren.

En toch is het het nog net niet.

Dat minderwaardigheidscomplex zit me dwars. Het is iets te makkelijk. Het doet denken aan onze eigen beeldenstormers en hoe die werden weggedrukt door regentesk Nederland. Ik bedoel nu met name Pim Fortuyn en, vooruit, Hans Janmaat van de Centrumpartij / CD misschien ook nog wel. Toendertijd uitermate discutabel ontvangen en doodgezwegen door het verlichte deel van Nederland, nu hier en daar al onderwerp van melancholische devotie geworden en geroemd om hun avantgardistische directheid: ‘ze wilden onverbloemd kunnen zeggen waar het (volgens hen) op stond’.

In taal die de samenleving van toen niet aankon, dacht men bij de media en in politiek Den Haag.

Natuurlijk willen mensen in Hongarije graag een mercedes voor de deur om af te kunnen rekenen met dat oostblok aan hun been. Maar dat links in Polen volledig – en in Hongarije bijna – is weggevaagd, is wellicht een signaal voor iets anders.

Oost Europa heeft nauwelijks een ‘klik’ met westerse idealen. Tenminste, niet in de landelijke politiek. Ten dele omdat idealen ‘hol’ zijn (de socialistische erfenis) en verder omdat we in een ‘boter-bij-de-vis’ tijd leven. Ongegeneerd idealen vertolken komt je als politikus of bestuurder nu eenmaal duur te staan in deze tijd van reaguurders en absurde extremen. Dat kan oneerbiedig overkomen, zeker, maar opportunisme en machiavelliaanse machtsspelletjes leer je al in de zandbak. Aan de andere kant: als je nooit geleerd hebt dat vreemdelingenhaat eigenlijk niet kan, dan heb je dat nooit geleerd.

Wordt (dus) vervolgd …

 

 

‘t Is maar een spelletje … (KHF-2)

spelletje_small“Na ugye”

Vanavond, 15 november 2015, heeft voetballend Hongarije geschiedenis geschreven. Na de winst op Noorwegen met 2-1 in eigen huis, kan Hongarije door naar het EK. Geen kleine overwinning: voor het eerst in 30 jaar mag het land weer eens deelnemen aan een groot voetbaltoernooi; voor het eerst in 44 jaar aan specifiek het EK.

Dat was lang wachten! In de jaren 50 van de vorige eeuw waren de verrichtingen van de Arany Csapat, het (Gouden) Hongaarse voetbalelftal, ongeveer de laatste aanleiding voor de gemiddelde Hongaar om trots te zijn op zijn land. En voor velen ook de eerste.

De naam Ferenc Puskás is nauw verbonden met dat succes. De legendarische aanvoerder bracht zijn team tot een tweede plaats op het WK van 1954 (achter West-Duitsland). De verwikkelingen rond 1956 trokken een flinke wissel op zijn carriere: het Honvéd clubteam speelde net in het buitenland toen de revolutie uitbrak en besloot niet terug te keren. Puskás kon pas na een tweejarig voetbalverbod van de UEFA aan de slag voor Real Madrid.

Democratisch Hongarije rehabiliteerde Puskás in 1993, waarna hij tot vlak voor zijn dood in 2006 nog regelmatig gehuldigd en geeerd werd. Dat geeft niet alleen aan hoe groot en belangrijk zijn prestaties waren; het laat ook zien dat de echte winnaars, de positieve rolmodellen, voor jonge Hongaren niet voor het oprapen liggen.

Voetbal en politiek zijn in Hongarije een nieuw huwelijk aangegaan. De regerende partij van premier Viktor Orbán – met de man zelf voorop – dicht het voetbal namelijk een belangrijke gidsrol toe. Of hij houdt er zelf teveel van, dat kan natuurlijk ook. Feit is dat momenteel een deel van het ‘volk’ juicht in en om de al gebouwde en de nog geplande stadions voor het volksspel. Een ander deel gruwt van de brood-en-spelen mentaliteit van de grote aanvoerder en moet bijvoorbeeld niets hebben van de nieuwste plannen om voetballes verplicht te maken op Hongaarse scholen.

Orbán zelf, aanwezig tijdens de bewuste wedstrijd, moet ongetwijfeld gedacht hebben (met een Hongaarse variant op Johan Cruijff): elk voordeel heeft potentieel nog meer voordelen! Zijn twitterreactie liet weinig te wensen over: een simpel “Na ugye”, wat iets betekent tussen ‘Toch, he?’ en ‘Nou dan!’ in.

Hoe het ook zij: na de wedstrijd, live op de televisie, glunderde de verslaggever van de staatsomroep niet alleen vanwege de doelpunten. Wat er als eerste bij hem opkwam was – nou wordt het even goed opletten: de gedachte aan de reactie die zijn collega van de Noorse televisie gaf (die sloeg zich schijnbaar op de knieen van opluchting, een week of wat geleden) toen bekend werd dat Noorwegen en Hongarije tegen elkaar uit zouden komen. Wraakgevoelens alom. Hij stond in ieder geval midden tussen de Lonsdale Boys en de Ria-Ria-Hungaria schreeuwers en liet zich met genoegen op de schouders slaan.

Datzelfde kon niet gezegd worden van de verslaggever van de ATV, een meer aan de oppositie gelieerde omroep. Vlak voor de wedstrijd, ter plekke bij het stadion, meldde die zuinigjes dat er zekerheidsfunctionarissen rondliepen met zware wapens, dat de supporters zeer opgewonden waren en dat die zelfs met hen (de tv-ploeg van ATV) problemen hebben en dat terwijl zij (de tv-ploeg dus) Hongaren zijn, – even pauze, om er half lachend, half verontschuldigend aan toe te voegen: volgens hen dus niet!’

Geen grote, wereldbestormende ontwikkelingen maar wel symptomatisch voor de zich verwijdende breuk waar op afgestevend wordt in dit land dat het recht van de sterkste tot grondrecht heeft verheven.

Volgende keer: vluchtelingen komen en emigranten gaan.

Klein Hongarije Feuilleton (KHF): 1 – verkenningen

TelefoonEr is iets mis met Hongarije. Wat dat zou kunnen zijn, dat is het onderwerp van dit Klein Hongarije Feuilleton.

Zoals aangekondigd wil dit blog dergelijke zaken structureel onder de aandacht brengen. In deze eerste aflevering zal een beginnetje worden gemaakt, waarbij feiten, meningen, propaganda en onderbuikgevoelens nog even vrolijk over elkaar buitelen. Associeert u mee?

Feiten: om bij de symptomen van de zieke te beginnen, eerst maar eens op zoek naar de dingen die niet kloppen of die niet meer kloppen. Of nooit geklopt hebben. Of niet kloppen volgens de ene kant, maar wel volgens de andere … – U voelt het , het verzamelen van feiten vereist een speciale benadering.

Verder terug, dan maar? Misschien dat een rondje Zoek de verschillen op zijn plaats is. Op zoek naar meer of minder fundamentele overeenkomsten en verschillen: bijvoorbeeld “noord en zuid” of “oost en west”. Of hoe dacht u dat de Hongaren – als de Fin-Oegrisch eend die ze nu eenmaal zijn – zich dienen te voelen in die onmetelijke Slavisch vissoep waarin ze roeien moeten? Verschillen, dus. Leve de dichotomieën waarmee we later meteen de arena kunnen stofferen voor de finale.

Als vanzelf struikelen we verder achteruit het favoriete onderwerp van de Hongaar binnen: kom niet tussen hem en zijn verleden. Ooit groot, later klein en daar nooit meer overheen kunnen komen. Dat lijkt wel het adagium van het beestje. Gedoogd worden door Habsburg, door Hitler en door die andere Partij maar je nooit echt tegen hen kunnen afzetten. Gestraft worden voor wat je niet gedaan hebt en beloond voor wat je niet mocht. Verzoening? Met wie dan? Waarom? ‘Wacht maar tot ik weer bovenkom!’ Dat was gedurende die lange eeuw zo’n beetje het leitmotif. Meer dan genoeg materiaal voor een paar flinke knauwen in de bedrading.

Komen we dan bij het zelfbeeld van de Hongaar. Zoals ze jongleren met trots èn schroom tegelijk is voor veel buitenlanders niet licht te behapstukken. Vrijwel allemaal noemen en verwerpen ze de typische Hongaarse instelling uit het overbekende gezegde: ‘laat dan de koe van de buurman ook maar creperen!’ Maar wat betekent het dat iedereen dat doet? Verder, dieper, donkerder: de krochten in.

Om tussendoor af en toe ook wat luchtiger zaken te kunnen behandelen. Wat dacht u van de oorlog tussen automobilisten en fietsers, tegen de achtergrond van sowieso ontoereikende infrastructuur? De bloei van samenzweringstheorien? De nieuwe Russische connectie? De diverse opvattingen over de waarheid en het staatsapparaat (en of die twee echt hetzelfde zouden zijn)?

Aldus, zo’n beetje. Voorlopig. Associeren lukt dus wel, nu nog de bovenstaande dikgedrukte thema’s langzaamaan in vadsige posts vastklinken.

Reacties worden zoals altijd op prijs gesteld en het behoort zeker ook tot de mogelijkheden bij belangstelling een forum te openen over deze zaken.

 

To Whom It May Concern: de triffids komen (terug)!

triffidStel we accepteren dat ons brein gretig is. Dol op nieuwigheden, ook. Te allen tijde bereid zich verlengstukken aan te meten om zijn onstelpbare honger naar de buitenwereld – naar groei en beheersing daarvan – te bevredigen.

Neem de auto. Voor iemand met enige ervaring en bekendheid ter plekke is van A naar B rijden vaak een routineklus. Hoeven we niet meer bij stil te staan. Ons brein lost het vrijwel zelfstandig op, als ware de auto een volledig geintegreerd onderdeel van ons eigen lichaam. Zo kunnen we onderweg ons bewustzijn sparen en gebruiken voor belangrijkere zaken.

Waar zou die manie alles te incorporeren ergens ophouden? Eén op één gaat het verhaal mooi op voor de klassieke ‘dode’ hulpstukken, zoals een auto of een zwaard. Maar hoe zit dat met een computer, bijvoorbeeld? Of specifieker: het Internet?

Al surfend scheer je onmiskenbaar langs de werelden van anderen, langs een plethora aan bewustzijnsmanifestaties, waarvan je met goed fatsoen niet meer kunt volhouden dat jij dat allemaal ‘bent’ of ooit zult worden. Het woord ‘interactief’ komt opborrelen, aanduidend dat het gretige brein hier misschien wel op een fundamentele grens is gestuit.

Aan de andere kant is het internet onovertroffen als referentie, als vraagbaak, als ‘externe hard schijf’. Wat dat betreft past het juist weer prima in het plaatje. Zo ligt het voor de hand dat de lexicologische en sommige andere functies van ons brein zullen verminderen, nu we voor navigatie, voor feitenkennis, voor ontspanning en voor allerhande communicatiedoelen steeds makkelijker naar een beeldscherm turen. Het brein heeft allang in de gaten wat internet allemaal kan, – kijk maar naar de jongste generatie.

De vonk, dat zijn wij ergens nog wel maar de substantie, die vissen we uit het net (halen we uit de cloud).

Maar toen. Een houtshredder dichtbij zorgde voor enkele ongemakkelijke associaties. Wie nog weet wat een triffid is of was, kan daar misschien wel inkomen (vonk). Zoekend op internet naar een bevestigend plaatje van de bewuste triffids uit de film (die uit 1983, geloof ik), kwam ik weinig substantie tegen. De triffids die ik kon vinden hadden minder weg van de houtshredder dan ik me meende te herinneren. In het kort: de substantie was niet bij machte mijn vonk te belichamen. Wat ik wel vond, was een plaatje met, jawel, houtshredders op een rijtje, met daarbij de opmerking dat de triffids opgesteld stonden (of iets dergelijks). Uit Schotland, nota bene! Een pracht van een zeldzame vonk-vonk ervaring die ver uitsteeg boven het gekeutel van mijn gretige brein in concert met het google-syndicaat.

Twintig jaar werd ik teruggezet. Zwoegend en zwetend in Diablo’s onderwereld kwam toen in ene het fenomeen multiplayer game om de hoek kijken: een maatje! Lange tijd zwierven we samen rond, onuitgesproken gelukkig met elkaar. Maar natuurlijk brak het moment aan dat ik hem of haar toch echt moest achterlaten (of andersom, hou me ten goede).

Wat daar toen aan weemoed bij vrijkwam, zou het allergretigste brein nog overstelpt hebben. Geloof ik.

 

Plofkipklub neemt Hongarije op de korrel

Grote TrapDe maat is vol, als het aan de ‘plofkipklub’ ligt. Het informele samenwerkingsverband van de allergroenste fracties in het Europese Parlement wil dat Hongarije zo snel mogelijk door de Commissie op de rode loper wordt geroepen.

Hoewel ze het over de exacte strekking van hun initiatief nog niet helemaal eens zijn, zeggen de  betrokken partijen in een korte gezamenlijke verklaring dat ze ‘een diepe verontwaardiging delen als we aan het hek denken dat Hongarije deze zomer aan de zuidgrens van het land heeft neergezet’.

De gewraakte afscheiding is inmiddels ellenlang en veel te hoog. Hongarije (en de EU) wordt erdoor van de Balkan gescheiden, wat volgens de Hongaarse regering het meest treffende antwoord is op de grote aantallen vluchtelingen die door Europa trekken.

In Brussel wordt daar anders over gedacht. Dirk Stapaf (Regenboogfractie) wijst erop dat het hek – met vlijmscherpe mesjes erin verwerkt – groot en onherstelbaar gevaar oplevert voor de vluchtelingen.

“Ze lopen enorme risico’s, dat moge duidelijk zijn. Het gaat hier om vluchtelingen die in hun eigen land vaak al onderdrukt werden. Nu kunnen ze eindelijk hun vleugels uitslaan en dan lopen ze toch nog het gevaar hun edele delen te bezeren.”

Mien Zullewes (Ark Verbond) noemt de ecologische obstructie als grootste struikelblok. Zich beroepend op studies van de Open Volksuniversiteit van Oranje illustreert ze haar bezwaren als volgt.

“Fabelachtig mooie dieren als de jakhals en de grondeekhoorn waren net bezig Europa te ontdekken, iets wat ze nu wel kunnen vergeten. Nou ja, de grondeekhoorn heeft nog een kansje maar de jakhals krijgt het natuurlijk reuze moeilijk met zo’n hek. Er stonden al pilotprojecten op de rol waarin jakhalzen leren hoe ze de tunnels van de grondeekhoorns moeten gebruiken maar erg hoopgevend is het nog niet. In de eerste plaats de maat, he? Daarnaast hebben de dieren niet bepaald een vriendschappelijke relatie! Ook daar wordt al aan gewerkt maar dat is duidelijk een zaak van wat langere adem. Wat wil je ook na 40 jaar socialisme?”

Oudgediende Frits van de Blauwe Aarde kan zich alleen maar bij zijn collega’s aansluiten.

“Kijk, vroeger wilden we alles klein houden. Nu zien we meer en meer de verbanden tussen dingen die we zonder internet nooit hadden geweten, laat staan begrepen. Het dambord, bijvoorbeeld. Dat gaat weer naar het zuiden toe. Komt het misschien ook wel vandaan, weet jij veel? Maar dan stuit je bijna onmiddelijk op zwart-wit denken – haha, sorry maar visualiseren is mijn grote kracht, zegt mijn digitale verandermanager. Mensen vergeten dat het hier niet gaat om gaas maar om van die enge scheermesjes. Kan zo’n dambordje daar wel doorheen zonder te worden gekortgewiekt, dat zou ik willen weten!”

Voorzitter Pien Bontekoe van Blok Biokip, tenslotte, heeft niet gereageerd op de actie. Ze zal binnenkort worden geroyeerd, nu niet lang geleden bekend werd dat haar achterban in Hongarije in korte tijd helemaal is verdwenen. Waarnemend voorzitter Vossen – zelf op studiereis naar het gebied – gaf in een schriftelijke verklaring aan de problemen te wijten aan onregelmatigheden en ongeregeldheden tijdens de vrije uitloop.

Wat de fracties precies met hun initiatief beogen is onduidelijk. Ongevraagd legde mevrouw Zullewes haar motieven alvast op de behandelingstafel. “Dat we blijven praten, he? Dat heb ik altijd het liefste: blijven praten! Ik kan het niet vaak genoeg zeggen!”

De heer Stapaf sloot zich daar in zekere zin bij aan toen hij aangaf dat “contacten leggen en onderhouden” altijd de kern heeft gevormd van het beleid dat hij met de regenboogfractie wil uitstralen. “Mijn stille hoop is dat Hongarije en mijn andere nieuwe lidstaten langzaam groeien in het besef dat Europa een hele oude traditie heeft op dit punt. Ze zijn daar vaak nog niet zo ver. Als eenmansfractie ben je altijd op zoek naar congruente vormen van bestuur en controle. Gaat dat niet vanzelf, dan mag je hier en daar best een beetje dwang toepassen. Tenminste, dat vind ik wel fijn, … eh, fijn, eh … werken! Ja! In Brussel leer je snel genoeg dat je gaatjes moet zoeken waar die geboden worden. En als ze later besluiten de rollen eens helemaal om te gooien, dan kan dat ook best. Maar ik wil wel graag aan het roer blijven. Ik bedoel, als je al zo lang in Brussel zit, dan heb je natuurlijk wel wat in de melk te brokkelen. Van verrassingen houd ik niet zo. Tenminste, niet voordat je elkaar wat beter hebt leren kennen. U ziet wel dat ik het er warm van begin te krijgen!”

Voor Frits staan er tenslotte ook belangrijke dingen op het spel. Zo hoopt hij dat Hongarije uit de Euro-zone verdwijnt. “Ik heb nog een pot met oude drachmes, gevonden in de schuur. Natuurlijk hoop je als Nederlander dat je er zelf ook beter van wordt. Ik bedoel, daarom zitten we toch ook in Brussel, nietwaar? Dit is de 21ste eeuw, man! Toch?”

 

 

 

 

Maslow’s ijsberg

MUPA - Paleis van de KunstenVooral Rusland maar ook Hongarije wordt wel eens een land van enorme tegenstellingen genoemd. Puissant rijke burgers – de super-suv stopt, de deuren gaan open en uit stapt hij – in niet-zo-heel-erg subtiel gucci, tucci en vermucci -ensemble / zij in uitgestorven bontmantel en dito wit-zwaar metalen schoentjes – waden door de modder op weg naar de nachtclub waar het op dat moment te doen is. Er is geen asfalt maar in de nacht van Moskou of Boedapest zullen zij oplichten als vuurpijlen (wat hun schoentjes betreft: net zo eenmalig). Niets nieuws onder de zon.

Wie kijken dat zo aan? De andere straatbewoners. Wist u eigenlijk dat er ook voor 1989 al punks waren in het oostblok? Keiharde straatpunks waar je een beetje bang voor moest en moet zijn. Geen keuzepunks, zoals u en ik dat wellicht ooit een blauwe maandag waren. Deze bedelpunks zijn zo arm als ze komen. En met hen de daklozen en zwervers.

De kleine lieden modderen intussen heen-en-weer tussen deze twee lagen. Die ritselen en worden geritseld, sjacheren van links naar rechts en terug met flessen drank of aardappels, koeiemest of handenarbied. Barter viert hoogtij, het westen – tenminste dat deel dat ruilhandel hip vindt – zou haar ogen uitkijken bij zoveel vooruitgang.

Bij de supermarkt in het dorp staat sinds een jaar of wat een container voor kleding en schoenen. Wat erin zit weet ik natuurlijk niet, maar afgaand op wat eromheen slingert – voor de graai neergelegd – is het met name geschikt voor mensen met één arm of been, zes tenen of minstens een stoma. Textiel is in zo’n overvloedige mate aanwezig – denk aan het gebruik van de west Europese lompen als brandstof in oost Europese huishoudens afgelopen jaren – maar toch kan iets dat nog bruikbaar is, niet beschikbaar worden gesteld. Tenminste niet gratis. Hoogstens geruild, wat natuurlijk niet lukt.

De rijke Russen begrijp ik. Een beetje. De bedelpunks respecteer ik. Ergens. De zwervers kan ik volgen. De barterprinsen en zij die tien jaar op de babykleertjes blijven zitten, zelfs daar kan ik nog in komen. Wat ik niet snap, dat is de nieuwe middenklasse. Over hun droom zal ik het niet hebben maar ook hij rijdt op vier wielen. Hun ouders hebben een generatie lang gesappeld. De babykleertjes van hun kinderen mogen niet meer de straat op. Maar zelf trekken ze spijkerbroeken aan die de punks nog slecht zouden staan:

– ragged ‘n’ greased –

Want dat is hip.

Insmeren met modder wordt dat misschien ook nog wel.