Verkiezingen Hongarije op 8 april 2018: de dunne rode lijn

ongersman.nlDe datum voor de Hongaarse Parlementsverkiezingen is door president János Áder vastgesteld op zondag 8 april 2018. Heel fijn natuurlijk maar wordt het ook wat?

Waarom eigenlijk niet? Uiteindelijk kan dat kruisje overal terechtkomen, toch?

Maar waarschijnlijk verandert er niets. De ‘voorsprong’ van Fidesz is torenhoog en zelfs in deze tijden van relatieve vrede weet de Fidesz-machinerie de oppositie zonder moeite in bedwang te houden. Wat zou er gebeuren als Orbán zich echt bedreigd zou voelen?

En wat zou de oppositie kunnen doen?

Oppositie valt in twee groepen uiteen. Eeuwenoude groepen, zeer herkenbaar wellicht. Hebben bijvoorbeeld lijntjes naar het historisch materialisme. Of, voor de kijkers thuis: burgemeester in oorlogstijd. Waarom? Omdat er twee basishoudingen bestaan tegenover verandering. Radicaal en geleidelijk. (Als verandering tenminste nog steeds nodig mocht zijn en me dunkt dat je daar in Hongarije wel volmondig ja op kunt zeggen.)

Mensen, samenlevingen, politieke systemen kunnen niet voortdurend onder druk staan. In crisistoestand bestaan. Hongarije staat al minstens 100 jaar (always remember “Trianon”) onder druk en het einde is nauwelijks in zicht. Dan is op gegeven moment toch echt de referentie weg en komt het moment dat alles gaat glijden.

Vandaar dat sommige slimme koppen stellen dat voor Hongarije de veranderingen altijd van buiten moeten komen. Wat er binnenshuis gebeurt, is en blijft gerommel in de marge. Zelfbevrediging over groezelige porno.

De symptomen zijn zichtbaar bij kritische volgers van het overheidsbeleid. Wat valt er zoal te beluisteren:

    • niveau 1: Er komt een volksopstand. In kringen van Jobbik-aanhangers, onder hen die gezegend zijn met een ongezonde dosis zelfoverschatting, komt deze reactie tamelijk veel voor.
    • niveau 2: Er verandert niets. De situatie is door en door hopeloos, volgens linksere kringen die netjes bijhouden waar en hoe Fidesz overal de fout in gaat, waarom fout fout is en waarom daarop toch maar geen normaal antwoord mogelijk lijkt.
    • niveau 3: …

Ja, wat zou niveau 3 eigenlijk zijn?

Even terug naar de arena. Kunnen we zeggen dat er ontwikkeling in zit? Zijn we getuige van een leerproces?

Wat Fidesz momenteel uitvoert, is in hoge mate anders dan alles wat ervoor is gepresenteerd. Toch heeft het steeds minder te maken met het de vrije, open en tolerante rechtstaat, die groeien kan door ruimte te bieden aan dissonante geluiden, zoals die bij gebrek aan beter in Europa nog immer gehanteerd wordt als second best.

Fidesz is niet geneigd tot het democratisch gerechtvaardigd nemen en bekleden van de verantwoordelijkheid voor een volledige samenleving. Wat er aan het Kossuth tér en in de ministeries en restaurants eromheen gebeurt, lijkt weinig meer op het voeren van brede maatschappelijk debatten over lopende zaken. De nieuwe weg van Fidesz ontsluit een parodie, gegrondvest op machtsverhoudingen en puttend uit angst – van twee kanten, van de medestanders en de tegenstanders; verder op het onderdrukken van communicatie, van tolerantie, van afwijkend gedrag en – denken, van mogelijkheden voor constructieve bijdragen en van kritiek uitgeoefend door om het even wat voor denkbare overige partijen, politiek of in bredere zin maatschappelijk.

Als we even inzoomen wordt het alleen maar schrijnender. Onder het mom van ‘politieke’ mening morrelen regeringsleden en prominente partijbonzen met provocerende verklaringen openlijk aan de grondwettelijke garanties van democratische besluitvorming (denk aan het uit proberen te sluiten van oppositie uit nationale veiligheidscommissie); is machtsmisbruik schering en inslag (denk aan het verbod van de plakaten van Jobbik op basis van wet op stadsaangezicht en de decennialange geheimhouding van de documenten rond Paks). Nog steeds krijgen dergelijke acties de soms vruchtbare aandacht van het grondwettelijk hof maar steeds vaker doemt onwilekeurig de vraag op hoe lang dat nog zo blijft.

Vertegenwoordigers van Fidesz spreiden een schijnbaar historisch bepaalde arrogantie ten toon en voelen zich niet meer verplicht zich te verdedigen. Voorop natuurlijk hun  ministerpresident, die al tijden geen interviews en vragenuurtjes meer geeft. In deze samenleving is machtsmisbruik regel geworden, worden zonder zelfreflectie de meest idiote politiek en financieel gemotiveerde gelegenheidswetjes in elkaar geschroefd, beginnen (onafhankelijke) staatsorganen politiek gemotiveerde acties of laten juist dingen ongestoord varen.

Kortom: Slash and burn.

En dat gaat al zo sinds de Turken hier rondliepen. Mogelijk nog langer.

Is er een derde weg?

 

 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.