Tag Archives: Nobelprijs

‘Breking Futurum: Ergernismachine krijgt Nobelprijs voor de Vrede’

stress2Ook al blijft wetenschapsjournalist Steven Stroeykens (van De Standaard, what’s in a name?) in radioprogramma OVT ontkennen, – het einde is natuurlijk wel nabij!

Gelukkig zou ongersman junior met achteruitziende blik jaren later een post produceren die als een deksel op dit potje paste.

Íme:

24 november 2024, Budapest – van onze correspondent

De Nobelprijs voor de Vrede gaat dit jaar naar de Turks-Cypriotische professor Vamik Volkan. Zijn grootste verdienste, zo oordeelt het Nobelprijscomité in ballingschap, is de ontwikkeling van de ergernismachine. Deze socio-sim wordt unaniem beschouwd als zijnde van cruciale betekenis voor de wereldvrede en de globale verzoening in het algemeen en die van PostPaks (pp) Hongarije in het bijzonder. Vamik bedankt voor de eer maar weigert vooralsnog zijn hersenen te laten invriezen.

Het belang van de ergernismachine, zo grittert het Nobelprijscomité vanuit de Joegoslavische ambassade, is in het veld niet te onderschatten. Voortvarend op oude in-brain technieken die nog door Facebook werden geintroduceerd, heeft Vamik met zijn team canvas geschopt waarin basaal reroten street opportuun is. Dat was hard nodig: na de kernramp voelden veel Hongaarse burgers zich opgelaten en stuurloos. President-select Soros stuurde Vamik in het najaar van 2018 naar het verwoeste Boedapest, waar de laatste André Goodfriend, coordinator van Marshall-plan 3.0 voor Hongarije, aantrof. Het klikte meteen.

Goodfriend wilde eerst en vooral de polars contreren en vroeg Vamik’s hulp bij het stoplappen. In de valuit verschuilde zich namelijk nog steeds Poetin’s schaduw en ook Trump’s korte bewind was nog maar pas geleden met behulp van FBI-leaks 1 en 2, respectievelijk, begonnen en beeindigd. De ruspionnen rukten met hun creavoluties onbekommerd op (stembusfraude in Bulgarije en Moldova, coups in Montenegro, Fillon in Frankrijk en de zoveelste aanslag in Sarajevo) en nog in 2017 werd Poetin in Novoassad (waar ooit Aleppo had gestaan) tot opperste tsaarab gekroond.

Dat de Russische overheid al die tijd hackers in dienst had, was al jaren gevoeglijk bekend. Ook dat die hackers tot de slimste en meest persistente trollen en saboteurs behoorden. Maar wisten we toen al dat ze ook in de diepste krochten van Slot Facebook rondhingen en stratomondiaal aan het aso-simmen waren? Nee! Net als met de stijgende zeespiegel hielden normale mensen zich daar niet mee bezig. Reaguurders dachten that’s life en kozen vertegenwoordigers die de deur dicht beloofden te houden. “Liefst een raket in mijn tuin en een Rus op Soestdijk!“, dementeerde men in Nederland kalmpjes verder toen Paleis Soestdijk in voorjaar 2017 verkocht werd aan Poetin’s oligarchen.

Gelukkig hebben we nu eindelijk weer eens iets voor in de etalage. Wat Vamik ontwikkeld had, is namelijk een socio-sim op basis van een meningswisselaar. De oude, veelal gehackte Facebook-algorithmen worden daarmee omgedraaid: associaties lopen niet in de richting van hogere parallelliteit maar strikt in tegengestelde richting.

‘Vooral op Westers canvas, in kleine groepen en onder gecontroleerde omstandigheden werken dergelijke meningswisselaars vaak beter dan verkiezingen’, zo concludeert het Nobelprijscomité in ballingschap.

 

 

Nobelprijs je rijk

Smalspoorlijntje BükkOp vrijwel dezelfde dag dat aan Svetlana Alexijevitsj de Nobelprijs voor literatuur werd toegekend, kwam het bericht dat voormalig Hongaars president Árpád Göncz overleden was. Dat hij overleden was wist ik al of meende ik al te weten; dat dat nu gebeurd was, was nieuw.

‘Wie was of waren dat?’ zult u zich misschien afvragen.

Of:

‘Wat zou het verband tussen deze twee moeten wezen?’

Árpád Göncz was geen materiaal voor Nobelprijzen. Uiterst beminnelijk, dat wel. Naar buiten toe, zeker. Al in de gevangenis en kort daarna moet hij ook iets geweten hebben over de menselijke conditie. Faulkner, Styron, Tolkien en Havel vertalen, dat doe je niet om mensen te helpen aan verhaaltjes-bij-het-slapengaan.

Uiteindelijk werd hij één van de populairste staatsmannen van Hongarije. Vanzelfsprekend wist een undercover links-over-rechts informant ter plaatse te melden dat Göncz vroeger, als scholier, zeg maar, lang zo beminnelijk niet was geweest als hij er de laatste jaren uit had gezien.

Dat zal. Zelfs als dat al zo was, dan had hij wel iets geleerd de afgelopen lange jaren. En dat kun je niet van iedereen zeggen – in Hongarije of daarbuiten.

Over Svetlana Alexijevitsj kan ik concreet alleen maar melden dat het niet echt meevalt haar boek (of boeken) in bezit te krijgen. Zelfs de best-gesorteerde boekenwinkel van Nijmegen en wijde omstreken had ‘Het einde van de Rode mens’ niet op voorraad de laatste keer. Dat was nog voor de bekendmaking, maar dan nog.

Maar toch die fascinatie! Nederland en Duitsland lopen met haar weg, lijkt het wel (weet iemand hoe het zit met de Engelse vertaling van haar ‘rode mens’?) Vanwege de informatie die je op de radio over haar te horen krijgt, op het web kunt lezen, de verhalen die op haar eigen website staan. Haar aanpak, haar beminnelijke stijl, haar uitstraling. Waarschijnlijk ook wel een beetje het underdog gevoel dat erbij hoort: Wit Rusland de laatste duistere hoek achter dat verfomfaaide gordijn. Verboden, vertrapt en verguisd worden, – en dan gewoon zeggen dat ze niet haat. Volgens de volkskrant noemt ze Poetin ‘een boefje’. Ik heb het zo snel nog niet kunnen verifieren maar als het waar is: mooier kan toch haast niet? Zo ongeveer de machtigste man van de wereld zo op zijn plaats weten?

Haar Nobelprijs voelde niet zonder reden als een sprankje hoop. Net zoals het nieuws van Árpád Göncz zijn verscheiden niet zonder reden best pijn deed.

Svetlana Alexijevitsj behoort en Árpád Göncz behoorde tot de categorie mensen die erboven staan. Waarboven weet, denk ik, vrijwel niemand meteen. Maar ze proberen het, in ieder geval. Zoals u en ik het ook zouden kunnen. Steken we volgend jaar gewoon de nobelprijs voor de vrede in onze eigen zak.