Tag Archives: Viktor Orbán

Viktor Orbán: volgende genie van de Karpaten?

ongersman.nlIn de aanloop naar de Hongaarse verkiezingen, over een paar dagen, kunnen er nog zo veel belangrijke bijzaken spelen, uiteindelijk kunnen we niet om hem heen: Viktor Orbán.

Het profiel van deze geniale machtsmaniak kan inmiddels worden geboekstaafd als ideologisch flinterdun en moreel spiegelverkeerd. Maar wie kan ons dit beter vertellen, dan Kim Lane Scheppele?

Scheppele is op wetenschappelijk onderbouwde kruistocht gegaan in de overtuiging dat Orbán met Fidesz bezig is met het politiek wurgen en systematisch afbreken van democratisch Hongarije. En haar lezingen staan stijf van de misselijkmakende feiten.

Als expert op het gebied van rechtssystemen en constituties was Scheppele van nabij betrokken bij het herformuleren van cruciale Hongaarse wetsregels in de transitie-periode van de jaren negentig. De opkomst en machtsovername van Fidesz werd door haar met groeiende argwaan gevolgd, waarna ze haar primaire kennis gebruikte om aan de bel te gaan hangen en duidelijk te maken dat hier toch echt sprake is van een ondermijning van de democratische rechtsorde. Sindsdien is ze – niet verwonderlijk –  een niet graag geziene gast meer, een exponent van de verfoeide CEU-kringen en werd ze – naar eigen zeggen – als ze op het vliegveld van Boedapest aankomt, opgewacht door vijf zwijgende politieagenten. Vandaar dat ze sindsdien in Hongarije weinig aandacht probeert te trekken, hoewel haar verhaal steeds actueler wordt.

Scheppele over illiberalisme:

We don’t want anything to slow down the will of the people into the law, uhm, the will of the dictator into the will of the people into the law.

Er is geen ruimte voor twijfel over de waarachtige motivatie van Orbán. De illiberale nieuwe staat die hij voorstaat, is een anocracy, een mix van een democratie en een autocratisch bestuurd land, waarbij als eerste de liberale rechtsbeginselen – check and balances: beschermende burgerrechten, controle door pers en volksvertegenwoordiging, onafhankelijke rechtsspraak – weggemoffeld werden en worden.

ongersman.nl
Screenshot uit presentatie van Kim Jane Scheppele (youtube)

Of Orbán ooit ideoloog was, lijkt door haar te worden betwijfeld. Zijn meedogenloosheid en zijn rechtenstudie – gezamenlijk resulterend in zijn capaciteit om de werkelijkheid via dictatoriaal leiderschap en geduldig papier naar zijn hand te zetten – lijken belangrijker dan zijn libertijnse beginselen, die hij ooit schijnbaar wel bezat. En mogelijk nog steeds aanhangt maar dan wel alleen ten overstaan van zichzelf. Vandaar dat je Orbán nooit zult mogen zien als een marionet van Putyin of wie dan ook maar altijd als speler met zijn eigen taktiek, spelend op meerdere borden.

Puntje van aandacht is verder – en daar gaat het hier natuurlijk om – dat de verkiezingen van aanstaande zondag niets te betekenen hebben (hoewel het Ongersman verbaast dat Scheppele als politicus Gyurcsány Ferenc wel serieus lijkt te nemen en LMP stukken minder). Niet verwonderlijke dus, dat met de nieuwe inzichten het steeds schokkender wordt hoe geraffineerd elke zet vooruit gedacht werd en nog wordt en hoe het mogelijk is dat nog steeds een groot deel van de Hongaren zich geheel vrijwillig richting autocratische afgrond laat leiden. Achter een vlag aan – de grondwet – die niets meer voorstelt dan een 21e eeuwse coup van advocaten.

Om het af te leren, hierbij nog een soortgelijke presentatie en bijbehorende discussie in Amsterdam in De Balie, vorig jaar januari maar nog steeds actueel:

(Video begint interessant te worden vanaf 12:34 bij het praatje van Scheppele. Zie ook de discussie-elementen (of dan met name Scheppele’s verhalen) erna: rond 53:00 min over de motivatie van Orbán; rond 1:05:00 voor uitleg over de “legal overhaul” van de Hongaarse constitutie en hoe subtiel dit werd doorgevoerd; 1:20:00 over hoop voor de toekomst; 1:35:00 over desinteresse en weerstand om politiek te blijven bedrijven.)

 

Hungarikum 15 maart: Gyúri bácsi (Soros) + ENSZ (UN) go home!

ongersman.nl Behalve het één en ander aan vuurwerk van Orbán is de oogst op 15 maart tamelijk karig: de campagne lag al enige dagen wat op zijn gat en grote verrassingen bracht de nationale feestdag ook al niet. Er gebeurt feitelijk zo verdacht weinig, dat ongersman niet anders kan dan concluderen dat de lucht inmiddels meer dan zwanger is (en niet alleen van sneeuw). Maar van wie dan wel en wanneer breken de vliezen?

Natuurlijk was er de afgelopen tijd wel het één en ander langsgekomen waaruit blijkt dat Fidesz zich een beetje bezorgd maakt – maar bezorgd zijn, dat is nog niet hetzelfde als ongerust:

1) Hoge opkomst: In het algemeen geldt dat (potentiele) conflicten kort worden gehouden, de discipline strak, er niet meer overbodig wordt geprovoceerd en Fidesz functionarissen zelden of nooit aan debatten meedoen.

2) Rechts te worden ingehaald: Zie de (bijna helaas) door youtube verwijderde pogingen van salonracist Lázár János in Wenen, die daar met gevaar voor eigen leven een report wist te maken over de no-go zones in de door migranten overspoelde zusterstad.

3) Corruptie: Het OLAF-onderzoek naar ELIOS speelt nog steeds en wat er naar buiten komt voorspelt op de lange termijn niet veel goeds; Kosa János – ex burgemeester van Debrecen – raakt verwikkeld in een dermate bizar financieel drama, dat zelfs de oppositie moeite heeft zich hier een adequate (vernietigende) voorstelling van te maken.

Gevolgen: Ook in dit soort geval wordt er wat voorzichtiger gemanoevreerd dan anders, Kósa heeft niet in Debrecen gesproken op 15 maart en vanwege de vooralsnog strikt geregelde orkestratie van programma’s en nieuwsvoorziening krijgt de commotie en ophef over corruptiezaken dan ook nauwelijks mogelijkheden om Fidesz schade te berokkenen.

4) Al te innige vormen van samenwerking. Dat blijft een heikel punt – ook voor hen die de regering wensen te wisselen. Die samenwerking ontbreekt vooral, hoewel vandaag – 15 maart – DK-leider Gyúrcsány en op zijn manier eigenlijk ook Vóna Gábor van de Jobbik wel weer hebben opgeroepen tot het vormen van één blok.

Dat intussen de MSZP – met Karácsony Gergély van PM aan het (gezamenlijke) roer, een alliantie heeft met DK mag geen schokkend nieuws heten. Zij hebben de 106 districten verdeeld in 46 en 60 districten waar één van beide terugtreedt om de ander meer kans te geven.

Saillante details volgens 444.hu: top MSZP’ers hebben meteen na Hódmezővásárhely al sms’jes van Fidesz-functionarissen ontvangen, met daarin het uitdrukkelijke dreigement geen samenwerking met Jobbik aan te gaan. Dus dat is waar ze echt bang voor zijn op het Fidesz hoofdkwartier. Want voor Fidesz is het meedoen van MSZP als zondebok van levensbelang – u weet wel: vrijwel alle kritiek op bijvoorbeeld de toestanden in ziekenhuizen, scholen en dergelijke wordt nog steeds afgedaan door te stellen dat de MSZP-regeringen het onderwijs en de zorg om zeep hebben geholpen. De vorige voorzitter van de MSZP, Botka László uit Szeged, was veel te vrijpostig en oprecht van plan om in het geweer te komen tegen Fidesz en ook tegen Gyurcsány en de oude klieken. Hij werd dan ook  weggewerkt door de minikoninkjes die Fidesz erop na houdt binnen de MSZP. Door de afhankelijkheid van deze MSZP’ers is het hele blok makkelijk te manipuleren, oa. met geld, gunsten en door te dreigen met strafvervolging als ze zich niet netjes houden aan de afspraken. Ferenc Gyurcsány, ocharme, wordt zelfs uitdrukkelijk uitgenodigd om mee te doen, want die kan zo fijn worden gedemoniseerd.

Zo blijft samenwerking voor de partijen in de wijdere kring – LMP, Momentum, Jobbik – in essentie een moeilijk punt, want alle kanten manipuleren en worden gemanipuleerd. Te vroeg of te laat komen met bepaalde stappen kan tactisch verkeerd uitpakken en dan gaat het niet om de overwinning van het gezond verstand maar om een bloedlink spelletje blufpoker waarbij het op orde hebben van je strategie het verschil zal maken tussen slagen en een parlementszetel en/of regeren, of falen en mogelijk de gevangenis.

Gelukkig kon Orbán het niet nalaten om in zijn toespraak de tegenstellingen uiteindelijk toch weer op de spits te drijven, door, onder andere, iedereen die geen Fidesz is, een agent van Soros te noemen. Met daarbij het dreigement dat Fidesz na de verkiezingen genoegdoening zal zoeken, – tegenmaatregelen dus, die we ergens tussen compensatie en wraak dienen te plaatsen:

“Erkölcsi, politikai és jogi elégtételt is fogunk venni a választások után!”

Wat een leider!

ongersman.nl
Kétfarkú kutyapárt Vredesmars

 

 

CEU in Brussels: Weg met die leuzen en one-liners!

ongersman.nl

Het wordt spannend vandaag. Om 15.30 zal het Europese Parlement een plenaire bijeenkomst houden over Hongarije, waarbij EU Commissaris Frans Timmermans zich met Viktor Orbán gaat onderhouden.

Het eerste wapenfeit is al binnen. Vanochtend heeft de Europese Commissie besloten om de Lex CEU aan te gaan pakken. De besluitvorming is niet conform EU regels geweest, zo oordeelde de Commissie. Vanmiddag zal er verder worden gepraat over – naar verwachting – de NGO wet (mensenrechten, basiswaarden EU), over de anti-EU campagne van afgelopen weken en over zekere uitspraken van de regering Orbán, welke lijnrecht indruisten tegen EU opvattingen (felicitaties aan Erdogan, uitspraken over Macedonie).


UPDATE

– in stukjes het verslag en de verschillende toespraken tijdens het debat: hier

Impressie: Hoewel er hier en daar harde woorden klonken – van Timmermans, Verhofstadt en anderen – was het verweer voor Orbán redelijk makkelijk en kreeg hij ook parlementariers achter zich (en niet alleen Fidesz-soldaten). Het lukte hem verder behoorlijk om de bal terug te kaatsen met vluchtelingenrethoriek en doordat het debat allerlei zijwegen ging bewandelen. Verschillende keren werd hij opgeroepen de keus te maken voor of tegen Europa, waarop hij braaf vertelde een echte Europeaan te zijn en dat Hongaren erg van Europa houden. Ook schijnt hij dol te zijn op dialoog. Hongaren zijn wel trots, en gewoon een beetje anders, dat moet Brussel wel begrijpen. Timmermans nam vervolgens de handschoen op en stelde  door te willen gaan met samenwerken.

Citaten:

“My question is: how far will you go? What will be the next thing? Burning books on the Kossuth square?” – Verhofstadt

“With lack of arguments, we only get insults” – Timmermans

“Ik denk vanalles over Soros, maar niet, dat hij ervanuit gaat dat als hij iemand een beurs geeft, hij voor de rest van zijn leven op diens loyaliteit kan rekenen” – Orbán

“Vergeet niet: De nettobetalers aan de Europese Unie zijn ook degenen die het meeste profijt ervan hebben” – Orbán

Stemming – standpuntbepaling EP: 1 mei


Daaromheen slingert dan nog het conflict dat Orbán heeft met zijn peers van de Europese Volkspartij, de fractie waartoe Fidesz-KDNP in Brussel behoort. Ook daar werden harde woorden geuit, met als doel de terugkeer van Fidesz, democratische kampioen van weleer, tot de Europese moederborst. Volgens een brief, gisteren nog uitgezonden door Fidesz aan het partijbestuur en door Népszava besproken, wil Fidesz dat best. Sterker nog: ze kunnen het hele misverstand nog uitleggen ook.

Het zal wel.

Brian Dooley schrijft tijdens een in The Guardian gevoerde discussie:

“Orbán and his apologists can call what’s happening in Hungary what they like, but if it looks and swims and quacks like a government undermining democracy, it probably is.”

Het spel dat gespeeld wordt, is niet simpelweg meer een gevalletje van eb-en-vloed. Het gaat hier niet om een klassieke vorm van politiek bedrijven, van een hoog-ingezette maatregel die na voorspelbare weerstand gereduceerd kan worden – tot ieders grote tevredenheid – tot een wat minder extreme maatregel.

Orbán heeft op hoog niveau leren schaken, van Arthur Finkelstein. Deze mediaschuwe, in negatieve campagne gespecialiseerde politiek adviseur (inmiddels op leeftijd) heeft generaties conservatief Amerika en rechtse regeringen over de hele wereld van advies gediend. De Hongaarse verdeel- en heerstrucjes, de campagne tegen de kritische groeperingen in de samenleving – tot en met het anti-Sorosdenken en het beschimpen van de term liberal aan toe: al deze dingen zijn al eerder uitgevoerd op vergelijkbare wijze, op de Balkan, in Israel en, natuurlijk, in Rusland (hoewel ze daar waarschijnlijk geen hulp van Finkelstein nodig hadden).

Negatieve campagne, dus. Finkelstein zegt ergens in het Youtube filmpje, dat

“people get elected for the silliest reasons”

en vervolgens pakt hij uit hoe succesvol hij is als het erom gaat die ‘silly reasons’ te creeren.

Zijn cynisme, ook niet onbekend in Hongarije, is weerzinwekkend. Het doet denken aan foute sf-films, aan parasieten, vermolmde structuren, eendagsvliegen en terminale toestanden.

Maar voor Fidesz is de conclusie dat het elke dag van het jaar campagne-dag is. Negatieve campagne-dag.

“Daar is het gras groener!”

Het weigeren van de uitgestoken hand is typisch gedrag voor regeringen met identiteitsproblemen. Iedereen in een straal van 2000 kilometer rond Brussel weet dat Europa het moeilijk gaat krijgen de komende decennia, dus wat is dat dan voor een weekdier dat, na het leegeten van de ruif, het bos invlucht met achterlating van de rekeningen en de afwas? Of beter gezegd: het volk het bos instuurt, want zelf hebben ze hun zaakjes – en hun kinderen – allang op het droge, nietwaar?

Misschien moeten we Marx één ding meegeven. Hij was een goed pedagoog, want in het oostblok hebben zowel voor– als tegenstanders het goed begrepen: de praktijk is het enige criterium voor waarheid.

Goede vraag wat Brussel nu zou moeten doen. Begrijpt een regering die zelf, thuis, alleen macht erkent en inzet, elders de waarde van dialoog? Of is het alleen maar tijdrekken, tot de volgende verkiezingen? Feit is dat Hongarije kwetsbaar is. Trump kwam, maar kon niet worden overtuigd. Wilders en Le Pen moeten zich vooralsnog nog bewijzen en het hart van Europa komt langzaam wat tot rust. Tijd om constructief te worden.

Maar zonder dictators.

Het Orbán-systeem door Péter Tölgyessy, interview met Olga Kálmán

ongersman.nl

Tölgyessy Péter was te gast bij het nieuwe programma van Kálmán Olga, Egyenes. Tölgyessy was gedurende de Omwenteling in Hongarije, 1989, lid van het Ronde Tafel-genootschap, werd later belangrijk politicus van de SZDSZ, voorzitter van die partij en kamerlid tot 1996, toen hij partij verliet uit onvrede met de koers. Van 1998 tot en met 2006 was hij kamerlid voor Fidesz. In 2006 stelde hij zich niet meer verkiesbaar en trok zich terug uit de actieve politiek. Als medewerker van de Hongaarse Academie voor de Wetenschappen, MTA, houdt hij zich bezig met de grondwettelijke continuiteit sinds de Omwenteling en andere gerechtspolitieke onderwerpen.

Hier volgt een verslag van het gesprek.

——————————————

Kálmán Olga: Na de verkiezing van de president van de republiek, gisteren, verklaarden de verliezende politiek partijen dat ze eigenlijk uit symboliek achter de tegenkandidaat stonden, klopt dat, Péter?

Tölgyessy Péter: De president zegt weinig maar als hij wat zegt, dan heeft dat gewicht. Sinds 2010 werkt het niet meer zo, men lijkt het idee te volgen dat ‘Hongarije maar klein is’, zodat ‘één slim persoon genoeg is’. De Ministerpresident wil vaak ook de symbolische leider zijn van het land. Schmidt Pál was geschikt voor die ondergeschikte rol. Áder János, de volgende, is een oude makker van Orbán, die zich op zich wel identificeert met het systeem, maar regelmatig, al is het met kleine gebaren, laat zien dat hij het niet helemaal eens is met de gang van zaken. Wat dat betreft klopt het dat er sprake van was dat Orbán hem wilde omruilen. Maar dat heeft hij niet gedaan, hij leert zo zijn eigen systeem ook kennen. Door de acties van Áder wordt het systeem intelligenter, dat heeft Orbán ingezien. Hij krijgt terugkoppeling en daarbij krijgt het systeem ook een menselijk gezicht.

KO: Wat is dat systeem van Orbán?

TP: In Hongarije heeft de overgangseconomie gefaald. De hoop van 1989 is niet ingelost. We zijn als land gefrustreerd en vol met haat. De deelname aan de verkiezingen bij ons was veel lager dan in de ons omringende landen met vergelijkbare achtergronden. Vanaf het begin af aan al en dat is er niet veel beter op geworden. De participatie van de kiezers ging achteruit tot 43% in 2002. In 2006 begaf, zoals we weten (noot: rellen rondom Gyurcsány) de politiek zich op straat. Orbán heeft vanalles veranderd aan de grondwet en staatsinrichting, veel doet niet ter zake, maar de essentie is dat het systeem nu in beton gegoten is.

KO: Kunnen we dat zo zeggen?

TP: Er zijn twee succesvolle cycli geweest en als we de aanwijzingen mogen geloven – de peilingen, de toestand van de oppositie – dan zien we dat een volgende cyclus waarschijnlijk is. Maar niets is zeker, natuurlijk en Orbán weet dat hij elk moment gevaar loopt eruit te verdwijnen. Het spant er voortdurend om, want als er ooit weer een nieuwe regering komt, dan komt er ook weer een nieuw systeem. Het komt vaker voor dat leiders in deze streken met helicopters moeten vluchten. Orbán bouwt geconcentreerd zijn regeringsperiode op, naar de volgende verkiezingen, met inbegrip van de economische omstandigheden. Op het einde komt natuurlijk alles fijn bij de kiezers terecht. Hij geeft geen kans weg, hij houdt voortdurend de oppositie en de pers onder de knoet, want hij voelt dat hij weliswaar niet lijkt te kunnen worden afgelost, maar als het toch eens mocht gebeuren, wat dan?

KO: De participatie is laag en dat geeft aan dat het land niet democratisch werkt. Betekent dat nu dat Orbán dat heeft ingezien en bedacht heeft dat de slachtoffers van de situatie met zijn mooie woorden voor zich heeft kunnen winnen of heeft hij ingezien dat de situatie slecht was en wilde hij daar vervolgens echt iets aan doen?

TP: Waarschijnlijk denkt hij zelf het laatste, maar wat er gebeurd is, is dat hij vooral wilde slagen. Hij wilde succesvol worden. Al vanaf het begin werd de toestand in de gaten gehouden. In 1989 was hij progressiever dan de LMP nu. Toen kwam het trauma van 1994. Volgens de peilingen zou Fidesz gaan regeren. Alles wees erop. En toch hebben ze de verkiezingen toen verloren. Hij kwam tot de conclusie dat het westerse model, het consensusmodel, niet toepasbaar was. Dit land heeft figuren nodig als Horn (noot: toenmalige politiek leider van MSZP). Dat heeft hij ingezien. Wat we nu het Orbánisme noemen, hebben het land en Orbán samen gedaan. In 2009 hebben Amerikanen in de hele regio gemeten wat mensen vonden van hun situatie. Bij ons was de teleurstelling het hoogst. Op dat moment wist Orbán nog niet hoe zijn systeem eruit zou zien maar hij had wel overduidelijk in de gaten dat het westerse voorbeeld gefaald had. Hongarije was achtergebleven, er was iets anders nodig en dat heeft hij gedaan. Met dat alternatief heeft hij succes bereikt. Twee verkiezingen op rij is het succes geprolongeerd. Het was het resultaat van een vruchtbare interactie met de kiezers, dat is het geheim van zijn succes. Hij heeft een beeld aangereikt hoe dit land eruit moet gaan zien, een omvattend beeld, hoe Hongarije kan slagen. En dat zo, dat wij zelf niet schuldig zijn eraan –

KO: Dus hij was op zoek naar een zondebok?

TP: Ja, maar dan met enorme doorwerking. 25 jaar lang kwamen ze geen stap verder dus hij heeft twee dingen geleverd:

  • een verantwoordelijke aangewezen
  • de mythos, het verleden om kracht uit te putten

Het is niet voor niets dat sport zo’n fijn alternatief is. Dat ze massaal stadions zijn gaan bouwen. Denk aan het succes tijdens het EB vorig jaar. Heel het land was happy. En dat kan veel goedkoper dan het reorganiseren van de gezondheidszorg.

KO: Maar als Orbán steeds iemand anders aanbiedt als zondebok – de EU, Gyurcsány, Soros, immigranten – dan komt de kiezer daar toch een keer achter?

TP: Niet direct. Er zijn ook resultaten. Fidesz heeft het een en ander bereikt. Vorige leiders zaten voortdurend onder het juk van internationale leningen. Orbán heeft dat afgelost en is onder het juk vandaan gekomen. Met als resultaat autonomie. Klopt dat er daardoor minder geld beschikbaar is. Horn leefde nog heel erg op de pof en moest dan ook buigen voor het IMF. Orbán hoeft dat niet meer. Bokros (noot: oudpremier uit 90’er jaren) heeft dat ook geprobeerd, maar bij hem ging het fout. Te veel weerstand en onvrede. Orbán gaat intussen verder met het uitdelen van geld, maar dan anders dan voorheen. Hij gebruikt niet zozeer overheidsgeld om te verdelen, maar geeft liever het geld van ‘anderen’ aan de ‘goeden’. Het geld van nutsbedrijven aan de mensen (Rezsicsökkenés, verminderen van vaste lasten). Het geld van banken aan mensen (Devizacsökkenés, verminderen van aflossingstarieven), arbeiders krijgen geld van hun bazen. Ik heb daar nog eens een eclatant voorbeeld van meegemaakt. Er was overeenstemming bereikt tussen de werkgevers en werknemers – 6% loonsverhoging, komt ineens de regering ertussendoor: 25% verhoging. Het systeem heeft niet alleen altijd een zondebok paraat, maar ook manieren om vermogen van ‘slechten’ naar ‘goeden’ te sluizen. Daar horen ook bedrijven, persorganen, noem maar op bij, die afwisselend heen en weer worden geschoven, afgeremd of ondersteund. Liefst ten bate van een van de ‘onzen’ van Fidesz, maar het kan ook aan de rest van de bovenste middenklasse. Aan het eind van de cyclus krijgt arm Hongarije ook wat, maar dorpsbewoners hebben natuurlijk niet veel gasverbruik. Er wordt overal geld verdeeld.

KO: De armsten krijgen niet veel, hoe kan het dat het kamp van ontevredenen niet groeit, er zijn veel armen in het land?

TP: Armen zijn zelfs achteruit gegaan. Maar ze leggen het politieke verband niet. Ze gaan niet stemmen of ze kunnen worden gekocht met wat brandhout of etenswaren. Klinkt cynisch maar zo werkt het. En ze geloven dat het goed is voor hen, dat krijgen ze continu op tv te zien. Straks krijgen zij het ook beter, geloven ze. Maar het systeem is alleen geinteresseerd de upper 15% aan te laten sluiten bij het westers leefniveau.

KO: Want zij laten hun stem horen …

TP: Ja. Ons onsuccesvolle land kent een afwijkende economische cyclus. Toen het westerse model werd geintroduceerd volgde al snel de mislukking. Toen volgde een tegengestelde reactie met ander beleid, andere verdeelsleutels en interne steun aan de groepsleden. Dat waren reflexen, maar er zitten ook innovatieve en creatieve elementen in. Orbán is in hoge mate in staat het land te verdelen. Volgens zijn volgelingen is hij groter dan Kossuth, meer van het kaliber Sint Stefan. Tegenstanders zien dat precies omgekeerd. Maar buitenstanders erkennen dat wat hij doet, uiterst intelligent is.  Veel intelligenter dan hoe ze het in Polen doen, bijvoorbeeld. Orbán wil politieke stabiliteit bieden. Dat is gelukt. Afgelopen eeuw zijn bij ons (in Hongarije) de succesvolle systemen, meestal systemen geweest die politieke stabiliteit boden. Maar dat deelsucces ging vrijwel nooit gepaard met een goed resultaat, met een succesvol doel dat bereikt kon worden; hun opvattingen leiden zogezegd nergens toe. Dat Orbán op basis van vriendjespolitiek en niet op competentie mensen benoemd, bijvoorbeeld, dat werkt niet. De boodschap die daar vanuit gaat is ook verkeerd: je hoeft niet te voldoen aan economische wetten, maar aan die van de hierarchie. Maar je ziet het niet aan de resultaten: Hongarije heeft precies een anticyclische economische ontwikkeling laten zien. Eerst was de economische groei laag onder het juiste model, nu is het beter geworden – zij het onder een totaal ongeschikt model. Dus het effect is niet zichtbaar geworden voor de kiezer. Dat is een mazzeltje voor ze en Fidesz kan zich het huidige resultaat toerekenen.

KO: Als het zo cyclisch is en blijft, hoe lang houdt zo’n systeem stand en wat kan het omgooien?

TP: Meestal gebeurt dat door een internationale trend, vooral voor de Hongaarse werkelijkheid. Onze werkelijkheid was dat er een oppositie was, dat de macht niet kon worden gewisseld, etc de oppositie heeft maar één keer gewonnen van de politieke tegenstader en die afgelost zonder diepgaande veranderingen in de structuur: dat was in 1905. Dat is dus geen model voor ons. Hier verdwijnt een systeem in zijn geheel, op instigatie van internationale gebeurteniseen, met de oppositie samen. Ze horen bij elkaar, netjes afwisselen komt niet voor. Misschien dat het nu anders wordt, maar aangezien Orbán nu heel stevig zit, en positieve terugkoppeling krijgt in Europa en ook de VS, lijkt het erop dat dit behoorlijk massief zal blijken te zijn.

OV is heel slim, en brengt de twee tegengestelde tradities voortdurend in conflict. Hij cultiveert de tegenstelling, de zogenaamde ‘kurucus’ weerstand van weleer. Hij zegt vaak: Hongaren zijn altijd ontevreden, die woede projecteert hij op anderen, op externe partijen. Het volk denkt een krachtig leider nodig te hebben. Hij laat het volk buigen voor hem (noot: hier lijkt hij een mengsel van angst en ontzag te bedoelen) – en de oppositie heeft geen kracht iets daar tegenover te stellen.  De oppositie is daarbij ook onderdeel van het systeem zelf. Als een soort ‘over de band spelen’ bij biljarten. Hier geldt ‘verdeel en heers’, ook als het gaat om pers, de functie blijft intact en hij gebruikt de tegenkrachten, als een goed tuinman: als iets of iemand te gevaarlijk wordt, dan het mes erin en dan worden die hulpbronnen naar iemand anders toegespeeld.

Hier is links ten dele ook verantwoordelijk voor, want die heeft de jonge instroom veronachtzaamd, die zitten nu in het kamp van Jobbik, eventueel bij de LMP. Het is gelukt om de linkse krachten te demoniseren. Links is de satan, maar die kan wel worden overwonnen. Links versterkt dus met haar aanwezigheid het Fidesz-kamp, en dat ze fantastisch, meespelen in de Fidesz spelletjes.

Maar het systeem is nerveus en reageert erg snel, soms te heftig. Van Kádár, in 1988, dacht ook iedereen dat die vastgeklonken zat in de macht. Maar binnen een jaar was hij helemaal verdwenen.

KO: Wanner kan worden verwacht dat het zaakje op de helling gaat?

TP: Dat zullen internationale ontwikkelingen moeten worden. In 2010 heeft Orbán enorm veel risico gelopen. Het was niet zeker dat het zou gaan lukken wat hij wilde. Hij had gedurende zijn hele carriere opgelet, dingen geleerd in de lokale politiek en tijdens de jaren daarvoor, maar het was niet zeker dat dat wat hij had geleerd in het dorp, bij wijze van spreken, ook daarbuiten aan zou slaan. De EU was sceptisch, de VS golden toen nog als uitgesproken kritisch naar zijn bewind, het kwam er echt op aan of zijn politieke intuitie klopte. Maar inderdaad, die heeft geklopt. En de trends sindsdien hebben hem alleen maar nog meer rugwind gegeven.

KO: welke trends?

TP: Dat de middenklasse – mondiaal – erop achteruit gaat. Vroeger leefde iedere nieuwe generatie beter dan haar ouders. Dat is het geheim van het Amerikaanse wonder. Nu is dat minder geworden, de samenlevingen groeien uit elkaar, de tegenstelling tussen rijk en arm neemt toe. Middenstanders worden onzeker. En dan komen er politici die zeggen:? ‘Jullie hebben gelijk!’ De rol van de media is ook veranderd, natuurlijk, maar waar het op aankomt is dat wat de meerderheid leuk vindt, dat dat ook waar is. Veranderingen zijn onzeker. Het basisprobleem is dat de middenklasse dient te worden opgelift.

KO: Kan een nieuwe partij mogelijk de ontwikkelingen doorbreken?

TP: Nee, alleen Orbán heeft een sluitend narratief te bieden. De rest heeft niets met algemene geldigheid waar in geloofd kan worden. De rest is of gebaseerd op hele oude gedachten en tijden – a la Bokros – of een copie van Orbán’s aanpak met wat cosmetische veranderingen. Jobbik wil graag naar het midden toe bewegen, heeft het hele gedoe met de Garda en zo wat achter zich gelaten. Maar dat kan ook averechts werken. Dat Fidesz kan profiteren van die opschuiving.

Van Fidesz uit bezien, heb je links Satan en rechts het schooltje en de honingpot in één. De honing wordt verzameld in het Jobbik-kamp, totdat Fidesz de val opstelt en de aanval opent. Jobbik raakt beschadigd en de stemmen gaan naar Fidesz. Momentum is sympathiek maar geen ijsbreker. Jongeren zijn wel boos, maar dat is niet afdoende om succesvol te zijn. Ze staan ver van de kiezers. En de vraag of ze nu moeten samenwerken of niet? Momentum heeft gekozen: ik ga winnen, ik doe het alleen! Maar wie gelooft dat? Dat zijn 90 mensen, helemaal nieuw, die straks het land moeten gaan besturen …

KO: Wat is dan de toestand, hoe kan het wel? In 15 seconden graag!

TP: Er dient van buiten een verandering te komen, als de rest van Europa weer bijtrekt, dan komt de vraag – willen we naar het oosten of naar het westen kijken – vanzelf weer op tafel.

KO: Maar wie gaat de kar dan trekken?

TP: Als de poort opent, dan komt er vanzelf wel iemand, dat was – wat je ook van hem denkt (noot: Orbán) – in 1989 ook zo. De vraag is alleen: als de poort opengaat, is het land dan klaar om de stap te zetten?

Daar durf ik niet om te wedden.

———————————

Wie is die man wiens vlees ik snij?

ongersman.nlEr is goed nieuws. Viktor Orbán houdt zich internationaal tenminste koest. In Brussel liet zijn ego de kans liggen om tegen Tusk te stemmen en daarmee ook de kans om zich verder onmogelijk te maken in Europa.

Gelukkig. Maar aan het thuisfront liggen de zaken natuurlijk anders. Daar kookt het over en een deksel is nergens te vinden.

Németh Szilárd, de vice-voorzitter van Fidesz, is er na dertig jaar nu ook echt achtergekomen dat Soros slecht is. (George Soros, u weet wel, de speculant, multi-miljonair en filantroop van Hongaarse afkomst die vanuit de VS een groot criticus is van Orbán’s illiberale koers en al decennialang geldschieter achter de Central European University en talloze andere subdsidies en beurzen, gericht op het promoten van civil society.) Hoewel hij, Németh dus, waarschijnlijk ook een beetje jaloers zal zijn omdat hij er zelf nooit één gekregen heeft, vergeeft hij zijn Fidesz broertjes die in hun onbezonnen jonge jaren wel op kosten van Soros konden studeren  – Kóvács, Szájer, Orbán, Kövér, Deutsch – en stelt dat ze nu allemaal wel beter weten.

Waarom gaat het toch altijd weer over Soros? Overal duikt-ie op waar Fidesz vermoedt dat er iets onverwachts, mogelijk onaangenaams staat te gebeuren. Als ze los dreigen te worden gerukt van de moederborst waar ze, week en rossig, zalig liggen te lurken.

Zie origo.hu, een vroeger erg nuttig portal maar nu ingedaald als Fidesz-spreekbuis nr. 1. In de show die gemaakt wordt rond het afbreken van de nieuwe kritische partij Momentum zijn zij de cheerleaders. De medeleider van Momentum zou 12 miljoen forint van een bevriende investeerder (dit is niet Soros – er zijn er meer!) hebben geaccepteerd en zijn vader zou 444.hu pagina’s liken op facebook. En hij kan in verband worden gebracht met, inderdaad, je raadt het al: George Soros. Het één nog ongehoorder dan het ander!

Kun je denken: dit is slechts een portalletje, niet meer dan een rimpel in de Hongaarse Platjeszee, maar nee! Want nu wordt de staatstelevisie ook in stelling gebracht. Die het schokkende nieuws van Origo aan het volk presenteert, met opnieuw Soros als hoofdverdachte, hoofdschuldige en nationale hoofdboogieman. Momentum wordt gesteund, of zou kunnen worden gesteund, of indirect worden gesteund, of iemand die ze kennen wordt gesteund, of een werkplek waar ze connecties hebben wordt gesteund. Of anders duikt er altijd wel ergens iets van een stoeptegel op waarover ze hebben gelopen, die werd gesteund door … .

En omdat Freud zich bij voorkeur in versprekingen pleegt te manifesteren, mogen we u deze niet onthouden (met dank aan 444.hu):

 

Betudteling

einstein_questionWilt u, dat de Europese Unie ook zonder instemming van het Nationale Parlement verplichte vestiging van niet-Hongaarse staatsburgers in Hongarije kan voorschrijven?

Heel wat van de dingen die mis zijn aan de politiek in Hongarije – en aan het regime van Orbán in het bijzonder – zijn terug te vinden in deze referendumvraag.

Okee, ook een heleboel dingen niet. Die moet je je erbij voorstellen, – niet dat dat nou zo moeilijk is.

Wat – in een notedop – was er ook alweer mis aan het regime van Orbán?

  1. Dat het recht van de sterkste het enige recht is geworden;
  2. Dat de regering hetzelfde is geworden als de overheid;
  3. Dat ‘kerk’ en staat weer dichter naar elkaar kruipen (‘kerk’ in brede zin: in opvoeding/school, in economisch, burgerlijk en cultureel leven);
  4. Dat autoriteit een doorslaggevend argument is geworden;
  5. Dat corruptie een beleidsinstrument is geworden;
  6. Etcetera.

En kom nou niet met het verhaal dat het wel zo moet, bijvoorbeeld omdat Hongarije nog steeds gezuiverd dient te worden.

Of een sterke leider nodig heeft.

Of dat duizend asielzoekers opvangen (op kosten van de EU) nou zo’n vreselijk probleem is.

Of dat er geen andere manieren zijn om Merkel duidelijk te maken dat ze mogelijk niet erg slim bezig is en/of was.

Of dat het echt een nationaal belang is om de nationale schapenkudde op een nationale referendumdag een nationaal kruisje te laten zetten als ze nationaal bij elkaar gejaagd staan te dringen in de stemhokjes (op nationale kosten van de schaapjes zelf).

einstein_authority2

Tudta? Tudja? Tudna?

Ik snap weinig van zijn theorien (daar zijn andere blogs voor) maar ik vind zijn quotes leuk.

Nog een quote, dan, maar dan van een overlevende van de collectieve zelfmoord in Jonestown, in 1978:

What would someone have to tell you, or have to do to you, to have you do something that you couldn’t possible believe you were capable of?

Ik weet het – een tikkeltje aan de dramatische kant. Dat heeft Ongersman eigenlijk niet nodig …

Klopt! Helemaal waar!

Maar in Rome, doe als de Romeinen!

Nietwaar, Albi?

einstein_crap2